09.06.2019, 16:23

Sultan Abdülmecid 160 Fabrika Açmıştı

(Osmanlı Toplu İğne Bile Üretemiyordu Yalanı)

(Garplılaşmanın Neresindeyiz? Prof. Dr. Mümtaz Turhan)

Kıymetli dostlar, Osmanlı Devleti toplu iğne bile üretemiyordu söylemi sonuna kadar yalandır. Rahmetli Prof. Dr. Mümtaz Turhan Beyefendi'nin "Garplılaşmanın Neresindeyiz?" isimli eserini okursanız bu gerçeği görürsünüz. Sevgili dostlar,

Osmanlı'nın Sultan II. Mahmud Han Hazretlerinden itibaren  büyük sanayi yatırımları bulunmaktaydı. Avrupalı rakipleri ile rekabet eder durumdaki Osmanlı şirketleri ürettiği malların bir kısmını da Avrupa ülkelerine ihraç etmekteydi. Osmanlı Devleti'nin sanayileşme sürecine ayak uyduramadığı, ekonomik gücünü yitirdiği, Avrupa mallarına bağlı kaldığı, fabrikalaşamadığı ve hatta sık kullanılan bir tabirle ifade edersek bir toplu iğne bile yapamadığı ifade edilir genellikle ki bu ifadeler yalandır, iftiradır. Oysa  19. yüzyılda Osmanlı’da gerek devlet eliyle gerek özel sektör yatırımları ile birçok sanayi tesisi, işletmeler kurulmuştu. Avrupalı rakipleri ile rekabet eder durumdaki Osmanlı şirketleri ürettiği malların bir kısmını da Avrupa ülkelerine ihraç etmekteydi. Osmanlı’da ilk sanayileşme dalgası 1789-1840 yılları arasında devlet eliyle başlamıştı.1835 yılında Sultan II. Mahmud'un emriyle  Feshane buna bağlı olarak da İzmit ve İslimiye’deki çuha fabrikaları açılmıştı. Tanzimat dönemindeyse Sultan Abdülmecid Han'ın emriyle bu fabrikaların haricinde Zeytinburnu, Hereke dokuma fabrikaları, Tophane, Beykoz, İnceköy porselen fabrikaları gibi birçok fabrika kurulmuştur. Sevgili dostlar, ağır sanayi ve şirket kurma teşebbüsleri Sultan III. Selim ve II. Mahmud devirlerinde başlamıştır. Sultan Mahmud Han Gazi'nin önderliğindeyse  bu maksatla Sultanahmet Meydanı’nda bir sergi binası inşa edilmiş; bir taraftan sanayi erbabının birleşerek şirketler kurmaları, müşterek teşebbüslere geçmeleri teşvik edilmiş, diğer taraftan devlet sermayesiyle yeni fabrikaların tesisine başlanmıştır. “Garplılaşmanın Neresindeyiz?”de  Mümtaz Bey, Sultan Abdülmecid döneminde  kurulan fabrika sayısını 160 “zamanımıza kadar”, yani 1961’e kadar yaşayabilenlerin sayısını da 3 olarak vermektedir. Velhasıl Prof. Dr. Mümtaz Turhan'ın kaleme almış olduğu "Garplılaşmanın Neresindeyiz?" eseri hem Osmanlı Devleti'ne atılan iftiralara cevap vermesi hemde garplılaşma ve sanayileşmenin hakiki manasını izah etmesi bakımından muazzam bir çalışmadır. Osmanlı iktisat tarihi ve sanayi tarihi üzerine kafa yoranlar muhakkak okumalıdırlar vesselam.

Yorumlar (0)
banner50
20°
açık
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Namaz Vakti 20 Eylül 2019
İmsak 04:50
Güneş 06:11
Öğle 12:31
İkindi 15:59
Akşam 18:41
Yatsı 19:57
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 4 12
2. Çaykur Rizespor 4 8
3. Fenerbahçe 4 7
4. Denizlispor 4 7
5. Galatasaray 4 7
6. Gazişehir 4 7
7. Malatyaspor 4 6
8. Trabzonspor 4 6
9. Konyaspor 4 6
10. Sivasspor 4 5
11. Antalyaspor 4 5
12. Ankaragücü 4 5
13. Beşiktaş 4 4
14. Başakşehir 4 4
15. Kayserispor 4 2
16. Göztepe 4 2
17. Gençlerbirliği 4 1
18. Kasımpaşa 4 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 4 9
2. Bursaspor 4 9
3. Hatayspor 4 8
4. Fatih Karagümrük 4 8
5. Keçiörengücü 4 8
6. Altay 4 7
7. Akhisar Bld.Spor 4 7
8. Adana Demirspor 4 6
9. Balıkesirspor 4 6
10. İstanbulspor 4 5
11. Adanaspor 4 5
12. Altınordu 4 4
13. Erzurum BB 4 4
14. Osmanlıspor 4 4
15. Menemen Belediyespor 4 4
16. Boluspor 4 1
17. Giresunspor 4 1
18. Eskişehirspor 4 -5
Takımlar O P
1. Liverpool 5 15
2. Man City 5 10
3. Tottenham 5 8
4. M. United 5 8
5. Leicester City 5 8
6. Chelsea 5 8
7. Arsenal 5 8
8. West Ham 5 8
9. Bournemouth 5 7
10. Southampton 5 7
11. Everton 5 7
12. Crystal Palace 5 7
13. Norwich City 5 6
14. Burnley 5 5
15. Sheffield United 5 5
16. Brighton 5 5
17. Aston Villa 5 4
18. Newcastle 5 4
19. Wolverhampton 5 3
20. Watford 5 2
Takımlar O P
1. Sevilla 4 10
2. Atletico Madrid 4 9
3. Real Madrid 4 8
4. Athletic Bilbao 4 8
5. Barcelona 4 7
6. Granada 4 7
7. Real Sociedad 4 7
8. Levante 4 6
9. Osasuna 4 6
10. Villarreal 4 5
11. Deportivo Alaves 4 5
12. Real Valladolid 4 5
13. Valencia 4 4
14. Mallorca 4 4
15. Real Betis 4 4
16. Celta de Vigo 4 4
17. Espanyol 4 4
18. Getafe 4 3
19. Eibar 4 1
20. Leganés 4 0
Günün Karikatürü Tümü