Akademik dünya için büyük tehlike, Predatory Journal

2011 yılında yalnızca 18 adet sahte akademik dergi bulunurken, bu rakam 2021’de 15 binin üstüne çıkmış durumda.

Genel 11.06.2021, 11:23 Editör 8
Akademik dünya için büyük tehlike, Predatory Journal

Predatory Journals” olarak adlandırılan sahte dergiler, özellikle meslek hayatına yeni başlayan genç akademisyenler ve kariyerleri için büyük tehlike oluşturuyor.

Bilginin basılı ortamdan sıyrılıp elektronik ortamda kaydedilmesi ve internet sayesinde hızla paylaşılması, birtakım sorunları da beraberinde getiriyor. Bilginin üretim hızı kadar doğruluğu ve güvenirliği de bir o kadar önemliyken, bu güvenirliği yayıncılık sektöründe bilimsel dergiler üstleniyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve Teknik Editör Beyhan Karpuz, “Predatory Journals” olarak adlandırılan sahte dergilerin özellikle meslek hayatına yeni başlayan genç akademisyenler ve kariyerleri için tehlike oluşturduğunu ve bilimsel bilginin ışığına gölge düşürdüğünü belirtiyor.

En büyük amaç maddi kazanç

Predatory journal olarak adlandırılan ve Türkçe’de sahte, yağmacı veya avcı dergi gibi farklı anlamlar içeren kavramın, anlam bakımından tam bir karşılığının olmadığını belirten Beyhan Karpuz, predatory journal adı altında ifade edilen yayın gruplarının çok farklı biçimlerde yapılandırılabildiklerinin altını çiziyor ve bu yayınların en büyük amacının maddi kazanç olduğunu vurguluyor.

İki farklı kategoriye ayrılıyor

Öğretim Görevlisi Beyhan Karpuz, predatory journal kavramının iki faklı kategoride sınıflandırılabileceğini dile getirirken, ilk kategoride bilim camiası tarafından tanınan yayınevleri bünyesinde yayımlanan, indeksli dergilerin içeriğinin kopyalanması ve siber saldırılarla ele geçirilmesi yer alıyor. Bu sayede kullanıcılar üzerinde orijinal derginin web adresine benzer isimler alınarak ya da link adresleri kırılarak farklı algılar yaratılabiliyor. İkinci kategoride ise herhangi bir yayın kalitesi ya da hakemlik süreci olmayan yayın grupları yer alıyor. Bu yayınlar bilimsel makaleleri yayımlama noktasında yüksek ücretler talep ediyor ve yayınlarınızın bir hakem süreci olmadığı için akademik kariyere herhangi bir olumlu etkisi bulunmuyor.

Akademisyenlerin bilgiye erişim davranışlarını takip ediyorlar

Beyhan Karpuz’a göre sahte dergiler teknolojiyi, güncel eğilimleri ve araştırmacıların bilgi arama davranışlarını yakından takip ediyor. Sahte dergiler çoğu araştırmacının bilgiye erişimde kütüphane yerine arama motorlarını kullandığının bilincinde. Bu noktada sahte dergiler e-posta davetiyeleri ve yönlendirici linkler ile araştırmacılara ulaşıyor.

Sayıları her geçen gün artıyor

Beyhan Karpuz, Beall’s List’in 2011 yılında yayınlanan raporuna göre yalnızca 18 adet sahte derginin bulunduğunu, bu rakamın Cabell’s List’in 2021’de yayımladığı raporda ise 15 bin 208’e ulaştığını belirtiyor. Karpuz, bu sayının her geçen gün arttığını da ifade ediyor. İnternet üzerinde yayımlanan bilgilerin herhangi bir denetim sürecine tabi tutulmadığını dile getiren Karpuz, artan dergi sayılarıyla birlikte kontrol mekanizmasının zayıfladığını öne sürüyor. Karpuz, bir bilimsel derginin yayımlanma sürecini ve bazı disiplinlere özgü durumlarını göz önüne alarak yayın periyodlarına dikkat edilmesi gerektiğini ve çok disiplinli yayınlara şüpheyle yaklaşılması gerektiğini vurguluyor.

Bilgilerin teyit edilmesi gerekiyor

Akademisyenlerin öncelikle alan dergilerine ve bu dergilerin yayın süreçlerine hâkim olması gerektiğini ifade eden Karpuz, araştırmacıların bilimsel yayıncılık ve akademik yazımla ilgili yeterli hissetmediği alanlarda mutlaka kendini geliştirmesi ve e-posta yolu ile gelen davetiye mesajlarına şüpheyle yaklaşması gerektiğini belirtiyor. Karpuz ayrıca, yayınlarla ilgili bilgilerin de teyit edilmesinin büyük önem taşıdığını sözlerine ekliyor.



Yorumlar (0)
banner82
28°
az bulutlu
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Namaz Vakti 21 Haziran 2021
İmsak 03:17
Güneş 05:04
Öğle 12:39
İkindi 16:31
Akşam 20:04
Yatsı 21:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner69
banner113
banner133