Gökyüzüne İmza Attıran Kadın Dekan Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu

Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu’nun romanlara konu olacak hayat hikayesi Gazeteci Yazar Narin Demirci'nin özel röportajına konu oldu.

Türkiye 21.12.2019, 13:05 Editör
Gökyüzüne İmza Attıran Kadın Dekan Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu
© Melda Çarpınlıoğlu

Röportaj: NARİN DEMİRCİ

Her şey, ilkokul sıralarındayken matematik sınavından zayıf not almasıyla başladı. Henüz o yıllarda matematikle inatlaştı ve “Matematiğin olduğu yerde en iyisi olacağım” diye kendi kendine söz verdi. Ve gün geldi, verdiği sözü tutup erkek işi olarak görülen Makine Mühendisliği bölümünü okudu. Torna tezgâhını da kullandı, frezeyi de. O küçük kız çocuğu, şimdilerde pilotlar, uçak ve uzay mühendisleri yetiştirilen Gaziantep Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi’nde dekanlık görevini yürütüyor. Çünkü o küçük kız çocuğu Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu’dan başkası değildi.

HER ŞEY ‘KÜÇÜK MELDA’NIN ESERİ

egemen bir sektör olan makine mühendisliği alanında profesörlüğe kadar yükselen bir kadının hikâyesini dinlemek için bir araya geliyoruz Melda Çarpanlıoğlu’yla. İşte o kadın, zor bir alanda kendisini profesörlüğe kadar yükselten kişinin ismini bize verirken duygulanıyor ister istemez. “Yıllar öncesine, ilkokul sıralarındaki Melda’ya götürdünüz beni” diye de ekliyor. Meğer her şey o küçük kız çocuğunun, Küçük Melda’nın eseriymiş. O yüzden Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu’dan ziyade, öncelikle ‘Küçük Melda’dan bahsediyor bize.

MATEMATİK DERSİNDEN ZAYIF NOT ALDI, HAYATI DEĞİŞTİ

Gaziantepli olan ve akademik kariyeri de dahil bütün eğitim hayatını memleketinde tamamlayan Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melda Çarpınlıoğlu, “İlkokula giderken matematik sınavında zayıf not almıştım” cümlesiyle başlıyor küçük Melda’nın hikâyesini anlatmaya. “Zayıf aldığımda o kadar kötü olmuştum ki, o anki ruh halimi şu an bile hissediyorum” diyor. O günlerden bahsederken biraz duygusallaşsa da hemen kendisini toparlıyor, çayından bir yudum daha içiyor ve yeniden anlatmaya devam ediyor. “ ‘Ben bunu yapacağım ve matematiğin hakim olduğu yerde en iyisi olacağım’ dedim ve mühendisliği seçtim” diye konuşuyor. Neden Makine Mühendisliği’ni tercih ettiği konusuna da daha sonra açıklık getiriyor Melda Çarpanlıoğlu.

CÜRET ETME” DENİLEN ŞEYE CÜRET EDERİM

“Yapamazsın” ya da “Buna cüret etme” cümlelerinden hoşlanmadığının altını çizen dekan, “Buna cüret etme denilen yaklaşıma her zaman karşı çıktım. Ve hayatım boyunca hiç kimsenin dediğini yapmadım. Bu cümleler beni daha çok hırslandırıyor. Kadın ya da erkek hiç fark etmez. Hiç kimseye bu cümlelerin kullanılmasını kabul edemem. Üstten bakışları sevmiyorum. Herkes her şeyi yapabilir. Yeter ki istesin” ifadelerini kullanıyor.

“TORNA TEZGÂHI VE FREZE KULLANMAKTA ZORLANDIM”

Makine Mühendisliği bölümünün zorluğunu da kabul eden dekan, “Torna tezgâhı ve freze kullanmakta ve teknik resim çizimlerinde çok zorlandım. Çünkü elimin yeteneği yoktu. Ben düz bir liseden gitmiştim. Teknik liseden gelen arkadaşlarım vardı. Mühendislik alt yapısına sahiplerdi. Ama öğrenmek zorundaydım ve başardım” derken, vazgeçmenin aklının köşesine bile gelmediğini söylüyor.

12 EYLÜL DARBE DÖNEMİNDE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİSİYDİM”

12 Eylül 1980 Darbe döneminde üniversite öğrencisi olduğundan bahsederken arkasındaki en büyük gücün de annesi olduğunu söylemeden geçmiyor. “Babam üniversite eğitimi almamı istiyordu ama öğretmenliği bir kadına daha uygun görüyor ve öğretmen olmamı istiyordu” diyen dekan, o dönemin sosyolojik durumunu da şu sözlerle aktarıyor; “O dönemde lisede de kız öğrenci sayısı çok değildi. Arkadaşlarım, ‘Üniversite sınavına girmeye ne lüzum var? Hepimiz evleneceğiz nasılsa’ diyorlardı ve hepsi de evlenmek istiyordu. Kendi hemcinslerimin bile yaklaşımı böyleydi. Ama yadırgamıyorum. Çünkü o dönem öyleydi.”

YEMEKLİ TOPLANTILARDAN BİR ANI

Ancak o dönemde kadınların okumamış olsalar da, okuyan kadınlara her zaman ilgi ve ihtimam gösterdiklerinin altını çizen Çarpanlıoğlu, okuyan kadınlara artık erkeklerin dünyasına girebileceği gözüyle bakıldığını da belirtiyor. “Çocukluğumda ve gençlik yıllarımda yemekli aile toplantılarında erkeklere ayrı sofralar açılırdı ve onlar daha iyi ağırlanırlardı. Kadınlar ayrı tarafta yemek yerlerdi. Aile kadınları da, okuduğum için beni erkekler tarafında yemek yemeye davet ederlerdi. Hatta erkekler sofra toplamadığı için bana sofrayı bile toplatmazlardı. Farkındalardı ve aslında okuyanı kendilerince kıymetlendiriyorlardı” diyerek kadınların okumasalar bile okuyanı desteklediklerini vurguluyordu.

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜNDE

KADIN PROFESÖR SAYISI AZ

Mühendis olmanın yanı sıra neden makine mühendisliğini tercih ettiği sorusuna da ‘Liseli Melda’ olarak yanıt vermek istediğini dile getiren dekan, o dönemde makine mühendisinin pek olmadığını ve sırf bu yüzden yapılmayanı başarmak istediği için tercih ettiğini söylüyor. Kendi öğrencilik yıllarına göre şu anki lisans eğitiminde kız öğrenci sayısının arttığının da altını çizen Çarpanlıoğlu, “Makine mühendisliği bölümünde halen kadın profesör sayısı az. Gıda Mühendisliği ve Kimya Mühendisliği gibi bölümlerde kadın daha fazla ama Makine Mühendisliği erkek egemen bir bölüm” ifadelerine yer veriyor.

“CAMİADA AVRUPA’DAN DA AMERİKA’DAN DA İLERDEYİZ”

Bütün bunları söylerken yurtdışından da bahsetmeyi ihmal etmeyen dekan, Avrupa ve Amerika’da makine mühendisliği alanındaki kadın akademisyen sayısının Türkiye’den daha az olduğunu vurgulayarak konuşmasını şöyle sürdürüyor, “Yurtdışında bu bölümde kadın akademisyen sayısı Türkiye’den daha az. Türkiye’den yurtdışına kongrelere gittiğimde makine bölümünden bir kadın hoca olarak konuşmam onlara çok ilginç geliyor. Çünkü Batı’da hiç yok. Bence Türkiye olarak biz camiada Avrupa’dan da, Amerika’dan da daha ilerdeyiz. Batı’nın kadına çizdiği rol tamamen kadınlığıyla alakalı. Batı bizi geride görüyor ama hiç öyle değil. Onlar çok ilerde değil emin olun.”



Yorumlar (0)
banner82
19°
açık
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Namaz Vakti 07 Mayıs 2021
İmsak 03:50
Güneş 05:24
Öğle 12:34
İkindi 16:22
Akşam 19:34
Yatsı 21:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26
Günün Karikatürü Tümü
banner69
banner113
banner133