Toplum sağlığını etkileyen faktörlerin haritası çıkarıldı

Türkiye'deki 4 üniversitede görevli 7 akademisyen tarafından "Sağlık hizmetleri nasıl yönetilmeli?" sorusuna cevap bulabilmek amacıyla başlatılan çalışma kapsamında "toplum sağlığını etkileyen faktörlerin haritası" çıkarıldı.

Kahramanmaraş 21.04.2019, 18:38 21.04.2019, 18:49 Editör
Toplum sağlığını etkileyen faktörlerin haritası çıkarıldı

Kilis 7 Aralık Üniversitesi (KİYÜ), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ), Kırıkkale Üniversitesi (KKÜ) ile Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinden (MAKÜ) 7 akademisyen, Dünya Sağlık Örgütünün 1948'de yürürlüğe giren tüzüğünde yer alan "Sağlık, yalnızca hastalık ve sakatlığın olmayışı değil fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden de tam bir iyilik halidir." tanımından yola çıkarak bir çalışma hazırladı.

Akademisyenler "Sağlık hizmetleri nasıl yönetilmeli?" sorusuna cevap bulabilmek amacıyla yaklaşık 2 yıl süren bilimsel araştırmalarını "Sağlık Statüsü Belirleyicileri" isimli kitapta topladı.

Çalışmaya katılan ve kitabın editörlüğünü yapan KİYÜ Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Fatih Budak, AA muhabirine, ortaya konulan eserin, konuya ilgi duyan araştırmacılara, akademik çalışmalara ve sağlık kuruluşlarındaki stratejik yönetim süreçlerine faydalı olacağını düşündüğünü belirtti.

Kaliteli, etkili, verimli sağlık hizmetleri sunumu ve bu hizmetlerin yönetimi adına, insanlık tarihiyle ortaya çıkan ve cevaplanması gereken temel sorunsallar olduğuna işaret eden Budak, şunları kaydetti:

"Kafamızı kurcalayan, zihnimizi meşgul eden bazı sorular var. Bunlara cevap verdiğimiz zaman, inanıyoruz ki sağlık hizmetlerini çok daha iyi yerlere getirebileceğiz. Örneğin, bazı insanları sağlıklı, bazılarını ise sağlıksız yapan şeyler nelerdir? Bu, esasında bütün bir insanlığı ilgilendiren ve cevaplandırılması gereken, oldukça önemli bir soru. Yine, herkesin uzun ve sağlıklı yaşam sürdürebileceği bir toplumu nasıl oluşturabiliriz? Bu sorunun cevabı da özellikle, toplum memnuniyetini ön plana çıkaracak sosyal politikalar ve sağlık politikalarının geliştirilmesi adına önemli bir tartışma konusu olarak karşımıza çıkıyor. Ve yine sağlıklı bir gelecek adına, sağlık hizmetleri yönetiminde nelere dikkat edilmelidir? İşte bu ve benzeri sorulara cevap bulabilmek adına, bundan yaklaşık 2 yıl önce, sağlık yönetimine gönül vermiş genç akademisyenler olarak yola çıktık."

Ekibiyle uzun soluklu araştırmalar yaptıklarını, toplum sağlığını etkileyen faktörlerin adeta "gen haritasını" çıkardıklarını ifade eden Budak, haritada bu faktörlerin, genetik, çevre, kültür, teknoloji, nüfus, yaşam tarzı, ekonomik ve politik sistem ile sağlık hizmetleri sunumu olarak ele alındığını bildirdi. 

Bugüne kadar dünya genelinde bilim insanlarınca konuyla ilgili "Sağlığı etkileyen faktörler neler?", "Sosyal açıdan sağlığın etkileyicileri neler?" gibi sorulara cevap bulabilmek adına belirli çalışmalar yapıldığını anlatan Budak, "Ancak biz bu konuyu özellikle sağlık yönetimi bakış açısıyla, yani profesyonel yönetim anlayışıyla ele aldık. Merkezinde fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik haline kavuşmuş bireyin ve toplumun yer aldığı bir model geliştirdik. Bu modelde de bireyin ve toplumun sağlığını fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden etkileyen faktörleri belirledik. Bu faktörlerin her birini ayrıntılarıyla ortaya koyduk." diye konuştu.

Budak, "İddiamız şudur ki bu çalışma kapsamında geliştirdiğimiz model, gerek ulusal gerekse uluslararası literatürde, sağlık yönetimi bakış açısıyla geliştirilen kapsamlı ilk model olma özelliğini göstermektedir." ifadelerini kulladı.

"Sağlığı etkileyen en önemli etkenlerden birisi genetik"

Araştırmaya katılan KİYÜ Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ayşe Çiçek Korkmaz da toplum sağlığını önemli ölçüde etkileyen "Genetik" ve "Nüfus" konularında detaylı çalışmalar yaptığını belirtti.

Bir insanın sağlığını, yapısını, dış görünüşünü ve davranışlarını etkileyen en önemli etkenlerden birinin "genetik" faktörü olduğunu vurgulayan Korkmaz, aile bireylerinden birinin genetik hastalığa sahip olmasının tüm aile sistemini etkilediğini ve çeşitli sorunları beraberinde getirdiğini söyledi. Korkmaz, bu durumun ise toplum sağlığını doğrudan etkilediğine işaret etti.

İç ve dış göçlerin de toplum sağlığı üzerinde olumlu ya da olumsuz etkileri bulunduğunu bildiren Korkmaz, özellikle savaşlar nedeniyle yaşanan kitlesel göçler sonucu uzun yıllardır görülmeyen bazı hastalıkların yeniden gündeme geldiğine dikkati çekti.

Çalışmaya, KİYÜ Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Araştırma Görevlisi Merve Akış, KKÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim üyeleri Ahmet Kar ve Meltem Saygılı, KSÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Öğretim Üyesi Cuma Sungur ile MAKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Özlem Özer de katıldı.

Yorumlar (0)
banner82
12°
parçalı bulutlu
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Namaz Vakti 08 Aralık 2019
İmsak 06:01
Güneş 07:28
Öğle 12:29
İkindi 15:00
Akşam 17:21
Yatsı 18:42
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Fenerbahçe 14 25
3. Başakşehir 13 25
4. Beşiktaş 13 24
5. Trabzonspor 13 23
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 13 17
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 13 16
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 13 13
15. Kasımpaşa 13 12
16. Antalyaspor 13 12
17. Ankaragücü 14 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 13 24
4. Bursaspor 13 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Altay 13 16
11. Giresunspor 13 16
12. Adana Demirspor 13 15
13. İstanbulspor 14 15
14. Boluspor 14 11
15. Osmanlıspor 13 10
16. Altınordu 13 10
17. Adanaspor 13 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 15 35
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Tottenham 16 23
7. Wolverhampton 15 23
8. Crystal Palace 16 22
9. Sheffield United 15 19
10. Arsenal 15 19
11. Newcastle 15 19
12. Brighton 15 18
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 15 16
17. Aston Villa 15 15
18. Southampton 15 15
19. Norwich City 15 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 15 30
4. Real Sociedad 15 26
5. Athletic Bilbao 15 26
6. Atletico Madrid 16 26
7. Valencia 16 26
8. Getafe 15 24
9. Granada 16 24
10. Osasuna 15 22
11. Levante 16 20
12. Villarreal 16 19
13. Real Betis 15 19
14. Real Valladolid 15 18
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 15 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 15 13
19. Espanyol 16 9
20. Leganés 15 6
Günün Karikatürü Tümü
banner113