Kahramanmaraş’ta covid kaynaklı ölümlerin sayısı açıklandı

New York merkezli Columbia Data Analytics Analitik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Onur Başer yaptığı açıklamada, e-Devlet verilerinden hareketle, 17 Mart ile 31 Aralık tarihi arasında Kahramanmaraş’ta korona virüsten 2 bin 187 kişinin öldüğünü söyledi.

Kahramanmaraş 12.01.2021, 13:46 12.01.2021, 15:55 Editör 8
Kahramanmaraş’ta covid kaynaklı ölümlerin sayısı açıklandı

New York merkezli Columbia Data Analytics Analitik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Onur Başer yaptığı açıklamada, e-Devlet verilerinden hareketle Türkiye’de koronavirüs kaynaklı ölümlerin açıklanandan dört kat fazla olduğunu belirtti.

Türkiye’de ilk koronavirüs vakasının görüldüğü 11 Mart 2020 tarihinden bu yana, Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan vaka ve ölüm sayıları tartışma konusu olmaya devam ediyor. 11 Ocak 2021 itibarıyla açıklanan son resmi verilere göre, Türkiye’de Covid-19 nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı 22 bin 981. Ancak ABD’de yapılan bir araştırmaya göre, geçmiş yıllara göre artan ölüm vakaları hesaplandığında, Türkiye’deki pandemi ölümleri açıklanan verilerin dört kat üzerinde olabilir.

Deutsche Welle Türkçe’den Aram Ekin Duran’ın haberine göre; New York merkezli Columbia Data Analytics’in Analitik Bölüm Başkanlığı görevini yürüten MEF Üniversitesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Onur Başer tarafından yapılan araştırmaya göre, 2017-2020 yılları arasındaki ölüm sayıları karşılaştırıldığında, 2020’de Türkiye’de Covid-19 kaynaklı ölümlerin sayısı 80 bini aşıyor. Prof. Dr. Başer, kamuoyuna ilk kez duyurulan araştırmasına ilişkin olarak, DW Türkçe’nin sorularını yanıtladı:

Deutsche Welle: Türkiye’de Covid-19 pandemisine ilişkin vaka ve ölüm sayıları çokça tartışılıyor. Sizin yaptığınız son araştırma, bu konuda ne tür yeni bir bilgi ortaya çıkardı?

Prof. Dr. Onur Başer: Çalışmanın amacı Covid-19’un sağlık sistemine getirdiği yükün insan ölümlerine etkisini göstermek. Biz araştırmamızda tamamen kamuya açık e-Devlet’te yayınlanan günlük vefat verilerini kullandık. Türkiye’de e-Devlet uygulaması üzerinden yalnızca dokuz kentteki vefat sayıları günlük olarak yayınlanıyor. Bu kentler, İstanbul, Bursa, Denizli, Kahramanmaraş, Kocaeli, Konya, Malatya, Sakarya ve Tekirdağ olarak sıralanıyor. Diğer şehirler için bu rakamlar neden yayınlanmıyor, bilemiyorum.

Türkiye nüfusunun yüzde 35’ini oluşturan bu dokuz kentte, 2020 yılının 17 Mart-31 Aralık tarihleri arasında kayda geçen vefat sayılarını son üç yıl ile karşılaştırdık. Ocak ayının ilk günlerinde tamamlanan araştırma sonucumuza göre, söz konusu dokuz kentteki fazladan ölüm sayısı 35 bin 165 olarak gerçekleşti. dokuz kentten elde edilen veriler, diğer kentlere de dağıtıldığında, bu sayı Türkiye geneli için 80 ile 120 bin arasında değişiyor. Bu sayı yalnızca 17 Mart-31 Aralık 2020 tarihleri arasındaki ölümleri kapsıyor. Ancak Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, aynı tarihler arasında Covid-19 nedeniyle ölenlerin sayısı 21 bin 488 olarak açıklandı. Yani aslında Covid-19 kaynaklı ölümlerin açıklanandan dört kat fazla olduğunu söyleyebiliriz.

“FAZLADAN ÖLÜM” KAVRAMI NEYİ ANLATIYOR? DÜNYA GENELİNDE BU KAVRAMA İLİŞKİN GENEL KABUL GÖRMÜŞ BİR TANIM VAR MI?

Özellikle ölümlerin hastalıkla ilişkilendirilmesinde standardın sağlanamadığı durumlarda, pandeminin kamu sağlığına etkisinin ölçülmesinde, fazla ölümlerin hesaplanması, epidemiyolojide sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Fazla ölümler pandemi sürecinde beklenen ölümlerin üzerindeki ölümlerin sayısı olarak hesaplanır. Covid-19’la direkt ilintili ölüm sayıları testlerdeki yetersizlik ve raporlama sistemindeki sorunlar nedeniyle pandemi süresince doğru sayılamayabilir.

Fazla ölümler tarihsel sayılardan farklılık gösterdiği için, fazla ölüm sayıları bu tip sorunlardan arındırılmış sayıyı verir. Fazla ölümler sadece Covid-19 ile ilgili değil, tüm sağlık sebeplerinden dolayı ölenlerin sayısını kapsar. Pandemi sırasında Covid-19 sebebiyle hastanelerde yer bulamayan veya hastaneden virüs bulaşır korkusuyla tedavilerini erteleyen ve kanser, kalp gibi hastalıklar sebebiyle ölen hastaların sayıları da fazla ölümlerin içerisindedir. Diğer ülkelere baktığımızda fazla ölümlerin üçte ikisi direkt Covid-19 ile ilgili, üçte biri ise dolaylı ölüm olarak saptanıyor.

ARAŞTIRMA SONUÇLARINA DÖNECEK OLURSAK, KENT BAZINDA BAKILDIĞINDA FAZLADAN ÖLÜMLER İLE İLGİLİ NASIL BİR TABLO ORTAYA ÇIKIYOR?

17 Mart yani ilk Covid vakasından bir hafta sonra ile 31 Aralık tarihi arasında dokuz ilimize baktığımızda, Bursa’da 4 bin 718, Denizli’de 2 bin 268, İstanbul’da 16 bin 870, Kahramanmaraş’ta 2 bin 187, Kocaeli’nde 1950, Konya’da 2 bin 352, Malatya’da 1423, Sakarya’da 3 bin 144 ve Tekirdağ’da 577 fazla ölüm gerçekleştiğini gördük. Türkiye nüfusunun yüzde 35’ini kapsayan bu dokuz şehrimizde, 2020 yılında toplam 35 bin 489 fazladan ölüm gerçekleşti.

PEKİ e-DEVLET KANALIYLA ULAŞILAN BU DOKUZ KENTİN VEFAT SAYILARINI, TÜRKİYE GENELİNE NASIL YANSITMAK GEREKİYOR?

Analizimizin ikinci kısmında, istatistikte örtük sınıf analizi denilen bir yöntemle 81 ilimizi ölüm oranlarını etkileyecek faktörler ile gruplara ayırdık. Örneğin illerdeki yaş kategorileri (50 yaş altı, 50-59, 60-69, 70-79, 80+), sıkışıklık düzeyi, hastane sayısı, sağlık personeli sayısı, eğitim düzeyi ölüm oranlarını etkileyen faktörler olarak modelimize girdi. En büyük etkiyi 80 yaş ve üstünün oranı belirledi. Bu gruplamalarda elimizde verileri bulunan şehirler, aynı gruptaki -yani fazla ölüm oranları benzerlik gösterme olasılığı yüksek- ve verisi olmayan şehirlerle eşleştirildi. Daha sonra elimizdeki fazla ölüm oranlarını, gruptaki diğer şehirlere nüfusları oranında dağıttık. Buna göre, Türkiye’de Covid-19’un sağlık sistemine getirdiği yük sebebiyle 121 bin 854 fazla ölüm gerçekleşti. İllerde hesaplanan en az oranı dağıttığımızda sayı 90 bin 590, en fazla oranı dağıttığımızda 2020 yılında gerçekleşen fazla ölüm sayısı Türkiye genelinde 205 bin 31. Bu sayıların üçte iki oranı, diğer ülkelerdeki gibi, Covid ile ilgili olduğu düşünülürse yaklaşık 81 bin direkt Covid-19 ölümü, geri kalanının dolaylı Covid ölümü olduğu söylenebilir. En düşük tahminimizi bile alsak, sayılar Covid-19 ölümlerinin 60 binin üzerinde sonuçlandığını gösteriyor.

NEDEN ÜLKE GENELİNDE VEFAT SAYILARI, PANDEMİ NEDENİYLE GERÇEKLEŞEN ÖLÜMLERE DOĞRU YANISITILMIYOR?

Türk Tabipleri Birliği Başkanı’nın açıkladığı üzere hastaneden gönderilen raporların il sağlık merkezinde düzeltilmesi için tekrar hastaneye geri gönderilmesi veya geri gönderileceğini düşündükleri raporların hastanelerden il sağlık merkezlerinin kabul edeceği şekilde hastanede düzenlemesi, iletişim kopuklukları, ekonominin açık tutulması için düşük sayı beklentileri, toplum hassasiyeti gibi konularla toplanan ve ilan edilen vefat sayıları su anda Türkiye’deki salgının ölümler üzerindeki büyüklüğünü doğru yansıtmıyor. Tabii ki bu sayıların yüksek olması üzücü bir durumdur, ancak salgın ile mücadelede doğru resmi görüp ona göre önlem olmak salgınla mücadelenin olmazsa olmazıdır. 2021 yılında aşılama ile vefat serilerinde yeniden eski yıllara döneceğimizi ümit ediyoruz.

BUNDAN SONRAKİ SÜREÇTE TÜRKİYE’NİN VEFAT SAYILARINDA GÜNCELLEMEYE GİTMESİ MÜMKÜN MÜ?

Örneğin Rusya birkaç gün önce ölüm sayılarını düzeltti ve bu yıl 229 bin 700 olan fazla ölümlerin yüzde 81’inin Covid’den kaynaklandığını açıkladı. Biz Türkiye olarak vaka sayımızı düzelttik ama onunla beraber dünya listelerine baktığımızda oranlar arasında uyuşmazlık Türkiye’de göze çarpıyor. Türkiye’deki vaka/vefat oranının açıklandığı gibi yüzde 0.9 olmadığı anlaşılıyor, oran yüzde 3.68 civarında. Yani dünya genelinde Peru, Bulgaristan, Bosna Hersek, İtalya ve Yunanistan düzeyinde. Oysa şu anda açıklanan oranlar salgınla mücadelede örnek gösterilen tam kapanmaya giden Güney Kore (%1.5), Japonya (%1.4), Yeni Zelanda (%1.2), Lüksemburg (%1.1) gibi ülkelerden daha iyi. Böyle olunca biz salgının gerçek yükünü ölçemiyoruz, kapanma olmadan da kapanan devletlerden daha iyi durumdayız gibi bir yanılgı ortaya çıkıyor.



Yorumlar (0)
banner82
az bulutlu
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Kahramanmaraş’taki 18 katlı bina, Yıkılmalı Mı? Yıkılmamalı Mı?
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:11
Güneş 07:35
Öğle 12:49
İkindi 15:31
Akşam 17:54
Yatsı 19:13
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 17 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü
banner69
banner113
banner133