02.01.2020, 16:34

Cihan Hükümdarlarının Şeyhleri

Osmanlı padişahlarından her biri bir arifin, kutbun dervişidir. Tasavvuf, metafizik, maneviyat devletin kuruluşunda maya olmuştur. Sadece maya olmakla kalmamış devlet adamlarının yetişmesine vesile olmuştur. Osmanlı saray terbiyesini, kültürünü oluşturmuştur. Osman Gazi, kayınpederi ve Vefâiyye tarikatinden âhi şeyhi Edebâlî’ye bağlıdır. Oğulları Orhan Gazi ve Alâaddin Paşa da öyledir. Sultan I. Murad’ın, Şeyh Postinpûş adıyla bilinen Tebrizli Seyyid Mehmed Hammârî’ye bağlı olduğu kaynaklarda yazmaktadır. Hünkar, şeyhi için Bursa Yenişehir’de tekke yaptırmıştır. Yıldırım Bayezid’in, damadı Nurbahşiyye Şeyhi Emir Sultan hazretlerinden feyzaldığı, İlm-i Ledün öğrendiği bilinmektedir. Çelebi Sultan Mehmed Zeyniyye şeyhi Molla Fenari’nin dervişiydi. Bayramiyye tarikatından şeyhî hazretleri ile sohbet de ederdi. Sultan II. Murad, Mevlevî Emir Âdil Çelebi’nin müridiydi. Hayatını da sıkı bir derviş gibi yaşamıştır. Tahttan iki defa feragat eden tek padişahtır. Rahmet-i ilahiyenin yağması için kabrinin üzerinin açık olmasını dahi vasiyet etmiştir. Fatih Sultan Mehmed, Bayramî muhibbiydi. Hacı Bayram halifesi ve İstanbul’un fethinin manevî mimarı Akşemseddin’e sevgiyle bağlıydı ondan derslerde okumuştur. Lakin Fatih Sultan Mehmed'in asıl dervişliği saltanatında Konya Mevlevihanesi postnîşini olan Pîr Âdil Çelebi Hazretlerinedir. Sultan II. Bayezid, şehzadeliğinde Halvetî şeyhi Çelebi Halife Hazretlerine derviş olmuştu. Ebussuud Efendi’nin babası ve Halvetî şeyhi Muhammed İskilibî (Şeyh Yavsî) ve Bayramî şeyhi Baba Yusuf Seferhisârî ile de sohbet ederdi. Yavuz Sultan Selim, Zeyniyye şeyhi Halimî Çelebi Efendi hazretlerine mensuptu. Babası gibi Yavuz Sultan Selim'in hal ve kerâmetleri çokça anlatılır. Fevkalâde mütevazı ve sâde yaşantısı ile tam bir dervişti. Kanuni Sultan Süleyman, sütkardeşi Üveysî şeyhi Yahya Efendi ile irtibatlıydı. Ama gençliğinde Emir Buhârî halifelerinden Abdüllatif Mahdumî veya Mehmed Nurullah (Yorgancı Emir) Efendi’ye bağlanmıştır. Ubeydullah Ahrâr halifesi Eyüplü Baba Haydar Semerkandî ve Halvetî şeyhi Nureddinzâde gibi zevat-ı kiramdan da feyiz almıştır. Sultan II. Selim, 1574’te vefat eden Halvetî şeyhi Diyarbekirli Süleymân Âmidî’nin müridiydi. Sultan II. Selim Han'ın Diyarbekirli Süleymân Âmidî’nin halifesi olduğu da kaynaklarda yazmaktadır. Sultan III. Murad, önceleri Halvetî şeyhi Hüsameddin Uşşâkî’nin muhibbiydi. Sonra Mâverâünnehr’den İstanbul’a gelen Nakşibendî şeyhi ve Hâcegî Emkenegî’nin halifesi Hâce Ahmed Sâdık Kâbilî’den feyiz almıştır. Ancak onun asıl dervişliği Halvetî Şabanî tarikatı şeyhi Şeyh Şuca Dede'yedir. Sultan III. Mehmed, Halvetiyye’den Abdülmecid Sivâsî’ye mensuptu. Sonra Halvetiyye-i Celvetiyye’den Aziz Mahmud Hüdâî’nin de sohbetlerinde bulunmuştur. Öyle ki Hazret-i Pir Hüdâî, hanedanın şeyhi olmuştur. Sultan I. Ahmed, Sultan I. Mustafa, Sultan II. Osman, Sultan IV. Murad ve Sultan İbrahim kendisine mensuptu. Sultan IV. Mehmed, Halvetî idi. Bir rüya üzerine Kilitbahir’e giderek Hazret-i Pir Ahmed Câhidî’ye intisap etmiştir. Hazret, için bir tekke yaptırmıştır. Hazret-i Pir Abdülehad Nurî ve Hazret-i Pir Karabaş Velî’den de istifade etmiş, feyzalmış, ilim okumuştur; Mevlevî Receb Enis Dede’nin sohbetinden zevk aldığı da kaynaklarda yazmaktadır. Sultan II. Süleyman, Halvetiyye’den Atpazarlı Osman Fazlî Efendi’nin dervişiydi.

Sultan II. Ahmed, Sultan II. Mustafa Mevlevî Şeyhi Receb Enis Dede’ye mensuptular. Sultan III. Ahmed, Hazret-i Pir Nureddin Cerrahi'nin dervişiydi. Kocamustafapaşa Tekkesi şeyhi Mehmed Nureddin Efendi, Halvetî ünsi Hasan Efendi feyiz aldığı ilim okuduğu diğer kıymetli zatlardır. Şeyh Ahmed Akâvî'ye de rüyalarını yorumlatırdı.

Sultan I. Mahmud, Bursa Kadiri Tekkesi şeyhi Mehmed Şerafeddin Efendi, Kadiri şeyhi İzzeddin Ahmed Efendi, Celvetî şeyhi Abdurrahman Efendi, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri gibi ismi kaynaklarda geçen, ululardan feyiz almış, ilim okumuştur lakin dervişliği Nakşibendî şeyhi Seyyid Muhammed Murâdî’yedir. Sultan III. Osman, Halvetiliğin Ahmedîlik şubesine bağlı Ramazaniliğin kolu olan Raûfi yolu dervişiydi. Şeyhi ise Hazret-i Pir Ahmed Raûfîdir.

Sultan III. Mustafa, Nakşî şeyhi Beyzâde Mustafa Efendi’den feyzalmıştır. Öyleki hazret, Sultan III. Mustafa Han devrinde yapılan seferlere ordu şeyhi olarak iştirak etmiş, üstün gayretler göstermiştir. Sultan III. Mustafa Han'ın dervişliği ise Halveti Cerrahi tarikatınadır. Sertarikzade Mehmed Emin Efendi (V:1759) Hazret-i şeyh Abdülaziz Efendi (V:1761) Yahya Şerafeddin Moravi Morevî ( V:1771) Seyyid Abduşşekur Efendi (V:1773) Halveti Cerrahi yolunda ki şeyhleridir. Sultanın, gizli ilimler okuduğu, danışmanlığında bulunan ve önemli olaylarda dua ettirdiği şeyh efendiler de vardı. Örnek vermek gerekirse Karabaş Tekkesi şeyhi El Hac Nur Ahmed Efendi ilk akla gelen zattır (V:1765, Nur Ahmed Efendiye, Sultan III. Mustafa 1759'da üç kantarlı iki adet top döktürdüğünde topların hedefe tam isabet atışlar yapması için vefk yaptırmış, dua ettirmiştir).

Sultan I.Abdülhamid, Sa’diyye tarikatından Muhammed  Ziyâd Efendi’nin müridiydi. Sultan III. Selim'in, Mevlevî şeyhi Mehmed Emin Çelebi’ye intisap ettiğini yazan kaynaklar varsa da Şeyh Gâlib Hazretlerine intisap ettiğini yazan kitaplar daha çoktur. Sultan IV. Mustafa Nakşibendî şeyhi Murad Molla tekkesi postnişini Abdülhalim Efendi’nin dervişiydi. Sultan II. Mahmud, Halveti Cerrahiydi. Cerrahi Asitanesi 15. şeyhi Abdülaziz Zihnî Efendi'ye ( V:1853 ) bağlıydı. Sohbetlerinde bulunup feyzaldığı zatlar ise Yahya Efendi tekkesi şeyhi Mehmed Nuri Efendi ve Sütlüce Sâdî Tekkesi şeyhi Hasırîzade Süleyman Sıdkî Efendi'dir. Sultan Abdülmecid'de babası gibi Halveti Cerrahi dervişiydi. 1844 yılında Cerrahi Tekkesini onartmıştır. Şeyh Abdülaziz Zihnî Efendi ve Yahya Galib Hayatî hazretlerinden seyrü süluk görmüştür. Sultan, Nuri Efendi isimli bir nakşi şeyhinin dizinde, kelime-i tevhid söyleyerek ruhunu teslim etmiştir. Sultan Selim Câmii avlusundaki türbesinde, Yanyalı İsmet Efendi tekkesi müridlerinin her Cuma gecesi hatm-i hâcegân yapmalarını dahi vasiyet etmiştir. Feyzaldığı diğer zatlar ise mektup göndererek ihtiramlarını arz ettiği Tâhâ El Hakkarî ve Hâlidiyye'den 1872 yılında vefat eden Mustafa İsmet Efendi Hazretleridir. Sultan Abdülaziz'in Mevlevî olduğunu yazan kaynaklar vardır. Şeyhi de Sadreddin Çelebi Hazretleridir. 1866 yılında Meclis-i Meşayih reisliğine Osman Selahaddin Dede'yi tayin etmiştir. 1867 yılında Konya Çelebilik makamının ricası üzerine Pir evini baştan sona yeniletmiştir. Aynı yıl Macaristan'da bulunan Gül Baba Türbesi'ni yenileyip türbeye meşihat (şeyhlik) koydurup başına da bir Bektaşi babası atamıştır. 1866'da İstanbul'a gelen Süleyman Belhî Hazretlerini (Abdülkadir Belhî Hazretlerinin babası) Aksaray Haşim Ağa konağına yerleştirmiş, 2800 kuruşta maaş bağlamıştır. Ayrıca saray mutfağından da konağa her gün yemek göndermiştir. Süleyman Belhî Hazretleri de maaşı ve yemeği fakirlere, dervişlerine dağıtmış, konağı da tekke olarak kullanmıştır. Sultan II. Abdülhamid, Nakşibendiyye’den Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevî’nin sohbetlerinde bulunmuştur lakin dervişliği Şâzelî şeyhi Zâfir Efendi’yedir. Hazretten hilafet aldığı da kaynaklarda yazmaktadır. Zâfir Efendi'nin  vefatından sonra Kâdiriyye’den Yahya Efendi postnişini Abdullah Efendi'den ve Ebulhüdâ Rifâî’den de seyrü süluk gördüğü Rıfâî ve Kâdirî dua mecmualarını tesbihatlarını okuduğunu da muteber kitaplardan öğrenmekteyiz. Sultan Reşad, Mevlevî dervişiydi. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi Salâhaddin Dede’ye bağlıydı. Sultan Vahîdeddin Han Nakşibendî müridiydi. Gümüşhanevî tekkesi şeyhi Ziyaeddin Dağıstanî'ye intisaplıydı. Şeyhinin vefatında asasını hatıra olarak almış ve saklamıştır. İlerleyen zamanlarda inşallah başka yazılarımda sultanların şeyhlerinin ilmi kudretlerini, hâl ve kerametlerini keşiflerini eserlerini de konu edinen bir başka makale daha yazacağım. Şimdilik hoşça bakın zatınıza.

Yorumlar (0)
12°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Namaz Vakti 28 Mart 2020
İmsak 05:41
Güneş 07:01
Öğle 12:50
İkindi 15:59
Akşam 18:30
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
banner131
Günün Karikatürü Tümü
banner69
banner113
banner133