02.01.2020, 16:34

Cihan Hükümdarlarının Şeyhleri

Osmanlı padişahlarından her biri bir arifin, kutbun dervişidir. Tasavvuf, metafizik, maneviyat devletin kuruluşunda maya olmuştur. Sadece maya olmakla kalmamış devlet adamlarının yetişmesine vesile olmuştur. Osmanlı saray terbiyesini, kültürünü oluşturmuştur. Osman Gazi, kayınpederi ve Vefâiyye tarikatinden âhi şeyhi Edebâlî’ye bağlıdır. Oğulları Orhan Gazi ve Alâaddin Paşa da öyledir. Sultan I. Murad’ın, Şeyh Postinpûş adıyla bilinen Tebrizli Seyyid Mehmed Hammârî’ye bağlı olduğu kaynaklarda yazmaktadır. Hünkar, şeyhi için Bursa Yenişehir’de tekke yaptırmıştır. Yıldırım Bayezid’in, damadı Nurbahşiyye Şeyhi Emir Sultan hazretlerinden feyzaldığı, İlm-i Ledün öğrendiği bilinmektedir. Çelebi Sultan Mehmed Zeyniyye şeyhi Molla Fenari’nin dervişiydi. Bayramiyye tarikatından şeyhî hazretleri ile sohbet de ederdi. Sultan II. Murad, Mevlevî Emir Âdil Çelebi’nin müridiydi. Hayatını da sıkı bir derviş gibi yaşamıştır. Tahttan iki defa feragat eden tek padişahtır. Rahmet-i ilahiyenin yağması için kabrinin üzerinin açık olmasını dahi vasiyet etmiştir. Fatih Sultan Mehmed, Bayramî muhibbiydi. Hacı Bayram halifesi ve İstanbul’un fethinin manevî mimarı Akşemseddin’e sevgiyle bağlıydı ondan derslerde okumuştur. Lakin Fatih Sultan Mehmed'in asıl dervişliği saltanatında Konya Mevlevihanesi postnîşini olan Pîr Âdil Çelebi Hazretlerinedir. Sultan II. Bayezid, şehzadeliğinde Halvetî şeyhi Çelebi Halife Hazretlerine derviş olmuştu. Ebussuud Efendi’nin babası ve Halvetî şeyhi Muhammed İskilibî (Şeyh Yavsî) ve Bayramî şeyhi Baba Yusuf Seferhisârî ile de sohbet ederdi. Yavuz Sultan Selim, Zeyniyye şeyhi Halimî Çelebi Efendi hazretlerine mensuptu. Babası gibi Yavuz Sultan Selim'in hal ve kerâmetleri çokça anlatılır. Fevkalâde mütevazı ve sâde yaşantısı ile tam bir dervişti. Kanuni Sultan Süleyman, sütkardeşi Üveysî şeyhi Yahya Efendi ile irtibatlıydı. Ama gençliğinde Emir Buhârî halifelerinden Abdüllatif Mahdumî veya Mehmed Nurullah (Yorgancı Emir) Efendi’ye bağlanmıştır. Ubeydullah Ahrâr halifesi Eyüplü Baba Haydar Semerkandî ve Halvetî şeyhi Nureddinzâde gibi zevat-ı kiramdan da feyiz almıştır. Sultan II. Selim, 1574’te vefat eden Halvetî şeyhi Diyarbekirli Süleymân Âmidî’nin müridiydi. Sultan II. Selim Han'ın Diyarbekirli Süleymân Âmidî’nin halifesi olduğu da kaynaklarda yazmaktadır. Sultan III. Murad, önceleri Halvetî şeyhi Hüsameddin Uşşâkî’nin muhibbiydi. Sonra Mâverâünnehr’den İstanbul’a gelen Nakşibendî şeyhi ve Hâcegî Emkenegî’nin halifesi Hâce Ahmed Sâdık Kâbilî’den feyiz almıştır. Ancak onun asıl dervişliği Halvetî Şabanî tarikatı şeyhi Şeyh Şuca Dede'yedir. Sultan III. Mehmed, Halvetiyye’den Abdülmecid Sivâsî’ye mensuptu. Sonra Halvetiyye-i Celvetiyye’den Aziz Mahmud Hüdâî’nin de sohbetlerinde bulunmuştur. Öyle ki Hazret-i Pir Hüdâî, hanedanın şeyhi olmuştur. Sultan I. Ahmed, Sultan I. Mustafa, Sultan II. Osman, Sultan IV. Murad ve Sultan İbrahim kendisine mensuptu. Sultan IV. Mehmed, Halvetî idi. Bir rüya üzerine Kilitbahir’e giderek Hazret-i Pir Ahmed Câhidî’ye intisap etmiştir. Hazret, için bir tekke yaptırmıştır. Hazret-i Pir Abdülehad Nurî ve Hazret-i Pir Karabaş Velî’den de istifade etmiş, feyzalmış, ilim okumuştur; Mevlevî Receb Enis Dede’nin sohbetinden zevk aldığı da kaynaklarda yazmaktadır. Sultan II. Süleyman, Halvetiyye’den Atpazarlı Osman Fazlî Efendi’nin dervişiydi.

Sultan II. Ahmed, Sultan II. Mustafa Mevlevî Şeyhi Receb Enis Dede’ye mensuptular. Sultan III. Ahmed, Hazret-i Pir Nureddin Cerrahi'nin dervişiydi. Kocamustafapaşa Tekkesi şeyhi Mehmed Nureddin Efendi, Halvetî ünsi Hasan Efendi feyiz aldığı ilim okuduğu diğer kıymetli zatlardır. Şeyh Ahmed Akâvî'ye de rüyalarını yorumlatırdı.

Sultan I. Mahmud, Bursa Kadiri Tekkesi şeyhi Mehmed Şerafeddin Efendi, Kadiri şeyhi İzzeddin Ahmed Efendi, Celvetî şeyhi Abdurrahman Efendi, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri gibi ismi kaynaklarda geçen, ululardan feyiz almış, ilim okumuştur lakin dervişliği Nakşibendî şeyhi Seyyid Muhammed Murâdî’yedir. Sultan III. Osman, Halvetiliğin Ahmedîlik şubesine bağlı Ramazaniliğin kolu olan Raûfi yolu dervişiydi. Şeyhi ise Hazret-i Pir Ahmed Raûfîdir.

Sultan III. Mustafa, Nakşî şeyhi Beyzâde Mustafa Efendi’den feyzalmıştır. Öyleki hazret, Sultan III. Mustafa Han devrinde yapılan seferlere ordu şeyhi olarak iştirak etmiş, üstün gayretler göstermiştir. Sultan III. Mustafa Han'ın dervişliği ise Halveti Cerrahi tarikatınadır. Sertarikzade Mehmed Emin Efendi (V:1759) Hazret-i şeyh Abdülaziz Efendi (V:1761) Yahya Şerafeddin Moravi Morevî ( V:1771) Seyyid Abduşşekur Efendi (V:1773) Halveti Cerrahi yolunda ki şeyhleridir. Sultanın, gizli ilimler okuduğu, danışmanlığında bulunan ve önemli olaylarda dua ettirdiği şeyh efendiler de vardı. Örnek vermek gerekirse Karabaş Tekkesi şeyhi El Hac Nur Ahmed Efendi ilk akla gelen zattır (V:1765, Nur Ahmed Efendiye, Sultan III. Mustafa 1759'da üç kantarlı iki adet top döktürdüğünde topların hedefe tam isabet atışlar yapması için vefk yaptırmış, dua ettirmiştir).

Sultan I.Abdülhamid, Sa’diyye tarikatından Muhammed  Ziyâd Efendi’nin müridiydi. Sultan III. Selim'in, Mevlevî şeyhi Mehmed Emin Çelebi’ye intisap ettiğini yazan kaynaklar varsa da Şeyh Gâlib Hazretlerine intisap ettiğini yazan kitaplar daha çoktur. Sultan IV. Mustafa Nakşibendî şeyhi Murad Molla tekkesi postnişini Abdülhalim Efendi’nin dervişiydi. Sultan II. Mahmud, Halveti Cerrahiydi. Cerrahi Asitanesi 15. şeyhi Abdülaziz Zihnî Efendi'ye ( V:1853 ) bağlıydı. Sohbetlerinde bulunup feyzaldığı zatlar ise Yahya Efendi tekkesi şeyhi Mehmed Nuri Efendi ve Sütlüce Sâdî Tekkesi şeyhi Hasırîzade Süleyman Sıdkî Efendi'dir. Sultan Abdülmecid'de babası gibi Halveti Cerrahi dervişiydi. 1844 yılında Cerrahi Tekkesini onartmıştır. Şeyh Abdülaziz Zihnî Efendi ve Yahya Galib Hayatî hazretlerinden seyrü süluk görmüştür. Sultan, Nuri Efendi isimli bir nakşi şeyhinin dizinde, kelime-i tevhid söyleyerek ruhunu teslim etmiştir. Sultan Selim Câmii avlusundaki türbesinde, Yanyalı İsmet Efendi tekkesi müridlerinin her Cuma gecesi hatm-i hâcegân yapmalarını dahi vasiyet etmiştir. Feyzaldığı diğer zatlar ise mektup göndererek ihtiramlarını arz ettiği Tâhâ El Hakkarî ve Hâlidiyye'den 1872 yılında vefat eden Mustafa İsmet Efendi Hazretleridir. Sultan Abdülaziz'in Mevlevî olduğunu yazan kaynaklar vardır. Şeyhi de Sadreddin Çelebi Hazretleridir. 1866 yılında Meclis-i Meşayih reisliğine Osman Selahaddin Dede'yi tayin etmiştir. 1867 yılında Konya Çelebilik makamının ricası üzerine Pir evini baştan sona yeniletmiştir. Aynı yıl Macaristan'da bulunan Gül Baba Türbesi'ni yenileyip türbeye meşihat (şeyhlik) koydurup başına da bir Bektaşi babası atamıştır. 1866'da İstanbul'a gelen Süleyman Belhî Hazretlerini (Abdülkadir Belhî Hazretlerinin babası) Aksaray Haşim Ağa konağına yerleştirmiş, 2800 kuruşta maaş bağlamıştır. Ayrıca saray mutfağından da konağa her gün yemek göndermiştir. Süleyman Belhî Hazretleri de maaşı ve yemeği fakirlere, dervişlerine dağıtmış, konağı da tekke olarak kullanmıştır. Sultan II. Abdülhamid, Nakşibendiyye’den Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevî’nin sohbetlerinde bulunmuştur lakin dervişliği Şâzelî şeyhi Zâfir Efendi’yedir. Hazretten hilafet aldığı da kaynaklarda yazmaktadır. Zâfir Efendi'nin  vefatından sonra Kâdiriyye’den Yahya Efendi postnişini Abdullah Efendi'den ve Ebulhüdâ Rifâî’den de seyrü süluk gördüğü Rıfâî ve Kâdirî dua mecmualarını tesbihatlarını okuduğunu da muteber kitaplardan öğrenmekteyiz. Sultan Reşad, Mevlevî dervişiydi. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhi Salâhaddin Dede’ye bağlıydı. Sultan Vahîdeddin Han Nakşibendî müridiydi. Gümüşhanevî tekkesi şeyhi Ziyaeddin Dağıstanî'ye intisaplıydı. Şeyhinin vefatında asasını hatıra olarak almış ve saklamıştır. İlerleyen zamanlarda inşallah başka yazılarımda sultanların şeyhlerinin ilmi kudretlerini, hâl ve kerametlerini keşiflerini eserlerini de konu edinen bir başka makale daha yazacağım. Şimdilik hoşça bakın zatınıza.

Yorumlar (0)
10°
parçalı bulutlu
banner62
Günün Anketi Tümü
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Kahramanmaraş'ın En Önemli Sorunu Sizce Nedir?
Namaz Vakti 19 Ocak 2020
İmsak 06:13
Güneş 07:40
Öğle 12:40
İkindi 15:09
Akşam 17:30
Yatsı 18:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 17 37
2. Başakşehir 18 36
3. Fenerbahçe 18 34
4. Alanyaspor 18 32
5. Trabzonspor 17 32
6. Beşiktaş 17 30
7. Galatasaray 17 27
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Denizlispor 17 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 17 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Akhisar Bld.Spor 18 28
4. Keçiörengücü 18 28
5. Ümraniye 18 28
6. Menemen Belediyespor 18 28
7. Bursaspor 17 27
8. Adana Demirspor 17 24
9. Balıkesirspor 17 24
10. Altay 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 17 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 21 61
2. Man City 23 48
3. Leicester City 23 45
4. Chelsea 23 39
5. M. United 22 34
6. Wolverhampton 23 34
7. Sheffield United 23 33
8. Tottenham 23 31
9. Crystal Palace 23 30
10. Arsenal 23 29
11. Everton 23 29
12. Newcastle 23 29
13. Southampton 23 28
14. Burnley 23 27
15. Brighton 23 25
16. West Ham 22 23
17. Watford 23 23
18. Aston Villa 23 22
19. Bournemouth 23 20
20. Norwich City 23 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 20 43
2. Barcelona 19 40
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 19 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 19 29
9. Villarreal 19 28
10. Granada 19 27
11. Levante 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Real Betis 19 24
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 19 15
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 19 11
banner131
Günün Karikatürü Tümü
banner69
banner113
banner133